Miasto planuje gruntowną restrukturyzację mediacji w Mathildenhöhe
Miasto Darmstadt, będące ośrodkiem nauki i badań, tymczasowo wstrzymało planowaną budowę nowego centrum informacyjnego dla Mathildenhöhe, wpisanego na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Na projekt nałożono tymczasowe moratorium. Zamiast kontynuować obecne plany, miasto najpierw zajmie się fundamentalną kwestią, jak to miejsce będzie w przyszłości prezentowane, organizowane i finansowane.
Burmistrz i szef ds. kultury Hanno Benz oraz szef ds. planowania urbanistycznego Paul Georg Wandrey przedstawili w poniedziałek (17 sierpnia) radzie miasta stosowną propozycję. Czynnikami decydującymi o decyzji, oprócz kwestii koncepcyjnych, są przede wszystkim znacznie zwiększone koszty i trudna sytuacja budżetowa miasta.
Obecne plany budowy centrum informacyjnego zostały zatem porzucone. Sama idea centrum informacyjnego nie jest jednak całkowicie wykluczona. To, czy i w jakiej formie zostanie zrealizowana, zostanie zbadane bez uprzedzeń.
Koszty wzrosły z 6,2 do około 21 milionów euro
Pomysł na centrum dla zwiedzających na Mathildenhöhe narodził się w 2016 roku. Po analizie terenu i konkursie na projekt, w 2019 roku podjęto decyzję o budowie centrum informacji turystycznej o powierzchni użytkowej około 1500 metrów kwadratowych na wschodnim zboczu. Koszt budowy szacowano wówczas na około 6,2 miliona euro.
Wraz z wpisaniem Mathildenhöhe na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w 2021 roku, okoliczności uległy zmianie. UNESCO i ICOMOS skrytykowały plany i wydały wiążące wytyczne dotyczące powierzchni zabudowy, wysokości budynków i ich projektu. Konieczna stała się gruntowna przebudowa i zmniejszenie budynku.
Przebudowa, przeprowadzona głównie w latach 2022 i 2023, nie doprowadziła do obniżenia kosztów. Zamiast tego szacowane koszty budowy wzrosły do około 21 milionów euro.
Co więcej, zdaniem miasta, obecnie nie istnieje niezależna koncepcja mediacji, z której systematycznie wyprowadzono by wymagania dotyczące przestrzeni, treści, grup docelowych i funkcji. Środki na opracowanie i wdrożenie takiej koncepcji zostaną przyznane dopiero w budżecie na rok 2027.
„Z perspektywy czasu widać również, że bardziej logiczne byłoby od samego początku priorytetowe traktowanie koncepcji mediacji nad planowaniem budowy” – wyjaśnia burmistrz Hanno Benz. „Teraz konsekwentnie działamy zgodnie z tą wiedzą: korygujemy kolejność, zanim zostaną zaangażowane dalsze środki”
Istotne potrzeby remontowe na Mathildenhöhe
Oprócz planowanej nowej budowy, istnieje znaczna potrzeba inwestycji w zachowanie istniejących budynków i budowli wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa. Miasto szacuje obecnie, że renowacja Domu Górnej Hesji, Domu Ernsta Ludwiga, Wieży Ślubów, Fontanny Bachusa i innych obiektów wyniesie około 15,6 miliona euro.
Już w 2025 r. administracja zleciła przegląd możliwych oszczędności w centrum informacyjnym i zwróciła się do Rady Doradczej ds. Światowego Dziedzictwa z prośbą o ponowną ocenę wymiarów i kosztów projektu.
Biorąc pod uwagę sytuację budżetową miasta, obecnie dokonuje się przeglądu całej koncepcji. Wskazuje się również na centra informacyjne i centra dla zwiedzających w innych obiektach światowego dziedzictwa: podobne obiekty wybudowano w Moguncji za około pięć milionów euro, a w Bambergu za około dziewięć milionów euro.
Według Benza i Wandreya centrum informacyjne może stanowić część komunikacji światowego dziedzictwa, nie musi jednak stanowić jej centralnej ani najważniejszej formy.
Przed podjęciem decyzji o nowej budowie należy rozważyć nową koncepcję
Darmstadt opracuje zatem najpierw specjalistyczną koncepcję komunikacji wokół obiektu światowego dziedzictwa. Uwzględnione zostaną również istniejące obiekty i usługi. Jednocześnie Mathildenhöhe zostanie ściślej zintegrowany z sąsiednimi obiektami światowego dziedzictwa UNESCO: Messel Pit i klasztorem Lorsch.
Przeanalizowane zostaną różne modele udostępniania informacji odwiedzającym – od budynku centralnego, przez usługi zdecentralizowane, rozwiązania cyfrowe, po opcje tymczasowe. Dopiero na tej podstawie zostanie podjęta nowa decyzja polityczna dotycząca ewentualnej budowy centrum informacji, a jeśli tak, to jakiej powinno być wielkości.
Należy również poświęcić więcej uwagi kwestii identyfikacji społeczności miejskiej Darmstadt z obiektem światowego dziedzictwa oraz jego marketingowi turystycznemu.
„To zerwanie z tradycją nie oznacza porzucenia edukacji ani odejścia od misji Światowego Dziedzictwa” – podkreślają Benz i Wandrey. Celem jest raczej zapewnienie zrównoważonego rozwoju edukacji o Światowym Dziedzictwie w obliczu zmieniających się okoliczności i ograniczonych zasobów finansowych.
Miasto planuje w przyszłości rozpocząć projekty budowlane z ustalonym budżetem
Benz i Wandrey zamierzają również wyciągnąć wnioski z rozwoju projektu na potrzeby przyszłych inwestycji miejskich. Zgodnie z ich wizją, przed rozpoczęciem jakiegokolwiek planowania należy ustalić wiążący pułap budżetowy.
Finansowo wykonalne ramy powinny uwzględniać wszystkie dodatkowe koszty budowy, a także 15-procentowy bufor ryzyka na nieprzewidziane wydatki. Planowanie musi być następnie dostosowane do tego budżetu – a nie odwrotnie.
„Planowanie przyszłych projektów miejskich nie może już opierać się na maksymalnych wymaganiach i najwyższych standardach – zasada «spełniania życzeń» odeszła wreszcie w zapomnienie” – wyjaśniają Benz i Wandrey.
Według miasta jest to reakcja nie tylko na doświadczenia związane z projektem światowego dziedzictwa, ale także, szerzej rzecz biorąc, na rosnące koszty budowy i ograniczone możliwości finansowe.
Planowana jest także dalsza zabudowa stoku wschodniego
Moratorium nie oznacza, że wschodnie zbocze Mathildenhöhe pozostanie niezmienione. Miasto zamierza również opracować nową koncepcję zagospodarowania tego obszaru.
Celem jest bardziej umiarkowany rozwój, który lepiej integruje się z topografią, roślinnością i całością chronionego obszaru historycznego. Dalszy rozwój powinien łączyć w sobie wymogi ochrony zabytków, ochrony krajobrazu, opłacalności ekonomicznej i względy organizacyjne.
Według miasta, długoterminowym celem jest stworzenie zintegrowanego „systemu światowego dziedzictwa” dla Mathildenhöhe. System ten będzie uwzględniał zarówno ochronę i promocję obiektu światowego dziedzictwa UNESCO, jak i jego znaczenie dla Darmstadt i całego regionu.
Następne kroki
- Opracowanie specjalistycznej koncepcji komunikacji obiektów światowego dziedzictwa
- Uwzględnij istniejące usługi i infrastrukturę
- Rozważ współpracę z Messel Pit i Opactwem Lorsch
- Wzmocnienie identyfikacji mieszkańców Darmstadt z obiektem światowego dziedzictwa
- Zintegruj marketing turystyczny z komunikacją w całym mieście
- zbadać centralne, zdecentralizowane, cyfrowe i tymczasowe usługi informacyjne
- Rekonceptualizacja rozwoju stoku wschodniego
- Dopiero wtedy zostanie podjęta decyzja o ewentualnej budowie nowego budynku
(DARMSTADT – RED/PSD/ho)
Zdjęcie wyróżnione: Zdjęcie archiwalne: Arthur Schönbein
