Od początków wszechświata do świadomości zwierząt
W pierwszej połowie 2026 roku cykl wykładów „Nauka dla Wszystkich” GSI i FAIR obejmie szeroki zakres tematów – od powstania Wszechświata miliardy lat temu po złożone formy życia na Ziemi. Cykl jest skierowany do wszystkich zainteresowanych aktualną nauką i badaniami, a tematyka naukowa jest prezentowana w sposób przystępny dla szerokiego grona odbiorców.
W wykładach można uczestniczyć osobiście w sali wykładowej GSI i FAIR lub online za pośrednictwem wideokonferencji . Udział jest bezpłatny.
Wykład otwierający na temat świadomości zwierząt
Seria rozpocznie się w środę, 21 stycznia 2026 r., wykładem dr. Konrada Lehmanna (GSI i FAIR) na temat „Świadomości zwierząt”. Zwierzęta charakteryzują się ogromną różnorodnością układów nerwowych – od prostych sieci neuronowych po wysoce złożone mózgi. Wykład zgłębia kwestię, czy zwierzęta posiadają świadomość i jakie jej formy występują w królestwie zwierząt.
To jasno pokazuje: zdolności poznawcze, od dawna przypisywane wyłącznie ludziom, są powszechne w świecie zwierząt. Nawet organizmy jednokomórkowe elastycznie reagują na otoczenie, pająki planują złożone strategie łowieckie, ptaki uwzględniają preferencje społeczne, a nawet ryby wykazują formy samoświadomości. Ewolucja ewidentnie wielokrotnie wykształciła potężne zdolności poznawcze.
Prelegent z bogatym doświadczeniem badawczym
Dr Konrad Lehmann określa siebie mianem „mediatora mózgu”. Studiował biologię na Uniwersytecie w Bielefeld i uzyskał doktorat z neurobiologii, badając wpływ wczesnego stresu na rozwój mózgu. Po zakończeniu pracy badawczej na Uniwersytecie Friedricha Schillera w Jenie, od 2019 roku pracuje w Katedrze Biofizyki w GSI i FAIR. Jego badania koncentrują się na zdolności adaptacji mózgu ssaków do różnych warunków środowiskowych. Oprócz licznych publikacji naukowych, opublikował kilka książek, ostatnio „Świadomość zwierząt” w wydawnictwie Springer.
Inne tematy w pierwszej połowie 2026 r
W dalszej części cyklu wykładów omówione zostaną m.in. następujące tematy:
- stała Hubble’a i jej znaczenie dla określenia wieku wszechświata
- nowe spojrzenie na kształty jąder atomowych
- Nanoświatystworzone przy użyciu wiązek jonowych
- Egzoplanety i poszukiwania drugiej Ziemi
- rocznica powstania stanowiska pomiarowego SHIP , które posłużyło m.in. do odkrycia pierwiastka darmstadtium
Udział i dalsze informacje
Wszystkie wykłady rozpoczynają się o godzinie 14:00.Informacje dotyczące rejestracji, dostępu i harmonogramu można znaleźć na stronie internetowej wydarzenia:
https://www.gsi.de/wfa
Aktualny program
- Środa, 21 stycznia 2026 r., godz. 14:00.
Czy zwierzęta mają świadomość? Kontrowersyjne pytanie: Dlaczego tylko jedną?
Konrad Lehmann, GSI/FAIR - Środa, 25 lutego 2026 r., godz. 14:00
Dwie wartości – jeden wszechświat: rozbieżności w wyznaczaniu stałej Hubble’a
Andreas Flörs, GSI/FAIR - Środa, 18 marca 2026 r., godz. 14:00
Egzoplanety – w poszukiwaniu drugiej Ziemi
Bernd Scharbert, Obserwatorium Publiczne w Darmstadt - Środa, 22 kwietnia 2026 r., godz. 14:00.
Czy jądra atomowe są okrągłe? Kształty najmniejszych cegiełek.
Kathrin Wimmer, GSI/FAIR - Środa, 20 maja 2026 r., godz. 14:00.
Trafienia w nanoskali – jak ciężkie jony tworzą i zmieniają nanoświaty.
Ina Schubert, GSI/FAIR - Środa, 17 czerwca 2026 r., godz. 14:00.
Wycieczka do świata jąder egzotycznych i superciężkich – 50 lat nowatorskich badań w SHIP
Fritz-Peter Heßberger, GSI/FAIR
DARMSTADT – RED/PM/GSI)
Zdjęcie główne: Tematem prezentacji będą również badania materiałowe na targach GSI/FAIR. Zdjęcie: J. Hosan/GSI-FAIR
