„Praca zespołowa to zawsze kolektyw”

Wkład Louisy Albert do projektu „Co się tam dzieje?!”, przygotowanego przez studentów h_da

Kluby sportowe oferują młodym ludziom na obszarach wiejskich ważne formy spędzania wolnego czasu. Borykają się jednak z wyzwaniami, takimi jak spadek liczby członków i zmiany demograficzne. Rozmowa z dwoma naukowcami i młodym piłkarzem.

Jedenastu mężczyzn, obejmujących się ramionami, z głowami złączonymi. Krzyk, gwizdek. Jest niedzielne popołudnie, a pośród pól i lasów męska drużyna piłkarska SKG Nieder-Beerbach gra z FTG Pfungstadt II w swojej rodzinnej miejscowości. Na trybunach kibice ocierają pierwsze krople potu z czoła, a na boisku już trwa atak na bramkę. Strzał niecelny. Ale wciąż słychać brawa. „Co tydzień to samo: stawienie się na meczu piłkarskim” – mówi Jannis Feuser. 22-latek gra od kilku lat jako boczny obrońca w SKG. Dorastał tutaj, w Nieder-Beerbach. Wieś, licząca około 1800 mieszkańców, należy do gminy Mühltal. Dotarcie do Darmstadt zajmuje dobre 20 minut – oczywiście samochodem. „Zapewniam, że nikt tu nie przyjeżdża komunikacją miejską” – mówi Jannis ze śmiechem.

Obecnie mieszka w Darmstadt. Fakt, że wciąż co tydzień jeździ do swojej rodzinnej wioski na treningi i mecze, jest godny uwagi. Wiele klubów na obszarach wiejskich cierpi z powodu zmian demograficznych, które dotykają społeczeństwo. Lepsza infrastruktura, studia wyższe czy szkolenia zawodowe przyciągają młodych ludzi do miast. Pozostają jednak luki – nie tylko na wiejskim rynku pracy, ale także w klubach kulturalnych i sportowych.

Co pozostaje, gdy wszyscy odchodzą?

Stanowi to problem dla dzieci i młodzieży, które przyjdą później. Kluby sportowe, w szczególności, często stanowią jedyną dostępną poza szkołą formę spędzania wolnego czasu. Oferują one przestrzeń do ćwiczeń i rywalizacji, wzmacniają poczucie wspólnoty, a tym samym przyczyniają się do poczucia zakorzenienia w rodzinnym mieście. „Kiedy te struktury społeczne słabną na obszarach wiejskich, na przykład z powodu osłabienia osadnictwa, w którym mieszkają już tylko dojeżdżający do pracy lub gdy społeczność się kurczy, wówczas nie można już pielęgnować identyfikacji ze społecznością, co prowadzi do swoistego wykorzenienia” – mówi Lutz Thieme w wywiadzie. Naukowiec zajmujący się sportem pracuje jako profesor na Uniwersytecie w Koblencji i od wielu lat prowadzi badania nad klubami sportowymi.

Aby utrzymać te społeczności przy życiu, niezbędne jest, aby młodzi ludzie pozostali w swoich wioskach po ukończeniu szkoły lub wrócili po ukończeniu szkolenia zawodowego. „Istniejące lokalne struktury odgrywają tu kluczową rolę” – podkreśla Thieme. Nawet jeśli przyjaciele nadal mieszkają w swojej rodzinnej wiosce, młodzi ludzie chętniej wyprowadzają się z miast. Dlatego wiejski klub sportowy jest o wiele ważniejszy niż dwudziesty klub sportowy w małym miasteczku czy setny w większym mieście. „Właśnie dlatego, że są ostatnimi w swoim rodzaju. To jak czerwona lista gatunków zagrożonych. Można to również nazwać bioróżnorodnością – różnorodnością społeczną”

Dla Janisa również sieć społeczna w jego rodzinnym mieście odgrywa dużą rolę.
„Wybrałem klub wtedy, ponieważ grali tam moi starzy znajomi”. Trener zwrócił się do niego i innych młodych ludzi z wioski. W klubie brakowało młodych zawodników. Janis i prawie wszyscy inni zgodzili się przenieść do klubu z ich rodzinnego miasta. „Większość z nich nadal tam gra. To zawodnicy, którzy wcześniej grali cztery ligi wyżej. W zasadzie spadli do klubu” – wyjaśnia Janis, dodając z dumą: „W zeszłym roku awansowaliśmy”. To poczucie wspólnoty sprawia, że ​​Janis zostaje w klubie. „Mógłbym pójść na łatwiznę i powiedzieć: »Teraz chodzę na siłownię i nie muszę trzymać się godzin treningów«. Ale to poczucie bycia częścią zespołu i bycia potrzebnym jest naprawdę fajne”.

Kluby sportowe muszą podążać za duchem czasu

Czy przynależność jest magicznym składnikiem sukcesu klubów? Lutz Thieme wyjaśnia, że ​​zaangażowanie wolontariackie jest zawsze motywowane wewnętrznie. „Ludzie zgłaszają się na ochotnika, ponieważ odnajdują w tym spełnienie i sens. Nie różni się to znacząco od podejścia osób młodych i starszych”. Istnieje jednak jedna różnica: „Skłonność młodych ludzi do angażowania się w długoterminowe stanowiska spadła. Kluby sportowe muszą zapewnić młodym ludziom możliwość zaangażowania się poza pełnieniem funkcji publicznych”

Szwajcarski socjolog sportu Siegfried Nagel podkreśla również potrzebę przyjęcia nowych podejść, zwłaszcza w kontekście pozyskiwania nowych członków do klubów. „Otwartość i przyjazna kultura są kluczowe” – podkreśla w wywiadzie. Janis potwierdza wartość tego podejścia, wyjaśniając: „Jeśli nie dorastałeś, grając w sporty klubowe, szybko możesz poczuć się obco. Znalezienie swojego miejsca w nowej drużynie jest niezwykle trudne, zwłaszcza jeśli nikogo nie znasz”

Aby ułatwić tę transformację, można również wykorzystać czas przed i po treningu, mówi Nagel. „Kultura gościnności jest możliwa i istnieje, gdy w klubie odbywają się inne zajęcia poza 90-minutowymi zajęciami sportowymi. To spotkania towarzyskie, podczas których ludzie mogą wymieniać się pomysłami, przy dobrych napojach i smacznym jedzeniu”. Zasadniczo ważne jest, aby porzucić sztywne schematy i nie zawsze wymagać całkowitej adaptacji, podkreśla socjolog sportu. Jednocześnie istniejące struktury w klubach można również wykorzystać pozytywnie. Mogą one promować rutynę i strukturę w życiu codziennym, a także wspierać naukę języków. „Osoby, które nie dorastały na wsi, potwierdzają, że kluby sportowe, w szczególności, oferują możliwość nauki języka codziennego poprzez regularne kontakty społeczne”, wyjaśnia Nagel. „To pozwala na dawanie i branie”

Najważniejsza jest wspólnota

Kluby sportowe oferują wymianę ponad podziałami społecznymi poprzez sam skład swoich drużyn. „Nasi najmłodsi zawodnicy mają 18 lat, najstarszy 51” – mówi Janis. „Poza tym w drużynie są ludzie, którzy już skończyli studia, inni wciąż się szkolą zawodowo. Mamy więc wiele różnych osobowości. Rzadko się to zdarza w życiu codziennym”. Oczywiście życie klubowe nie zawsze jest wolne od nieporozumień i klik, ale w trakcie gry stają się one drugorzędne. „Na boisku podajesz piłkę osobie, która jest najbliżej i najlepiej ustawiona. Nie ma znaczenia, czy to twój najlepszy przyjaciel, czy ktoś, z kim nie dogadujesz się najlepiej”. Janis mówi, że to poczucie wspólnoty wywarło na niego ogromny wpływ. „W szkole piszesz prace i zdajesz testy. Liczy się to, jak dobrze grasz. W drużynie jest inaczej; zawsze chodzi o kolektyw”

Zachowanie tego ducha wspólnoty jest wyzwaniem naszych czasów. Polityka może również interweniować i zapewniać wsparcie, na przykład poprzez ukierunkowane działania finansowe. Ale jak skuteczne jest to odgórne wsparcie? „Aby polityczne środki finansowania były skuteczne, muszą być zgodne z lokalnym kontekstem” – mówi socjolog sportu Nagel, podając jako przykład wsparcie integracji. „Zwłaszcza na obszarach wiejskich obserwuję, że kluby sportowe to przede wszystkim instytucje, w których ludzie spotykają się, aby regularnie ćwiczyć. Integracja jest w najlepszym razie efektem ubocznym lub celem drugorzędnym”. Nagel konkluduje, że ważne jest zrozumienie logiki klubów. „Takie programy powinny być opracowywane wspólnie z klubami. Lub, alternatywnie, powinny być projektowane w taki sposób, aby klub mógł je w pewnym stopniu samodzielnie definiować i nie musiał zmagać się z mnóstwem przeszkód administracyjnych i przepisów”

Pewność co do przyszłości

W najlepszym przypadku obie strony mogą na tym ostatecznie skorzystać. Tak jak kluby sportowe są uzależnione od finansowania politycznego, tak politycy potrzebują tych przestrzeni do uczestnictwa i zaangażowania. I chociaż słowa kluczowe takie jak „koronawirus” czy „zamknięcie klubów” często malują negatywny obraz kultury klubowej, te miejsca z pewnością mają przyszłość, jest przekonany naukowiec zajmujący się sportem Lutz Thieme. „Mam ogromne zaufanie do klubów sportowych, nawet na obszarach wiejskich. Kluby sportowe przetrwały wojny światowe i dyktatury i zawsze dostosowywały się do zmian społecznych. Potrafią skutecznie motywować ludzi do poświęcania energii, czasu i wysiłku, a tym samym do ciągłego samodoskonalenia”

Klub Janisa jest tego dobrym przykładem. Fakt, że on i jego koledzy z drużyny przenieśli się z powrotem do Nieder-Beerbach z innych klubów specjalnie po to, by utrzymać SKG przy życiu, przeczy wizerunkowi indywidualistycznego pokolenia Z. Zapytany o to, co trzeba zrobić, aby młodzi ludzie zainteresowali się sportem klubowym, Janis odpowiedział jasno: „Myślę, że ludzie powinni przyjść na trening i zobaczyć, jak to jest. Jeśli lubisz regularnie spotykać się z grupą ludzi, opowiadać dowcipy i doświadczać odrobiny rywalizacji, to jest to miejsce dla ciebie”

Niniejszy artykuł powstał w ramach projektu „Was da los” – redakcji prowadzonej przez studentów kierunku Dziennikarstwo Internetowe na Uniwersytecie Nauk Stosowanych w Darmstadt (h_da). DA.news wspiera projekt i publikuje wybrane artykuły na swojej platformie. Więcej informacji i artykułów można znaleźć tutaj oraz na stronie: www.was-da-los.de